رييس دانشكده عرفان دانشگاه اديان و مذاهب اسلامي:رسالت فعالان رسانه سوق دادن مخاطبان به سوي خودشناسي است
  • به گزارش روابط عمومي اداره كل پژوهش هاي اسلامي سازمان صداوسيما، نشست تخصصي «تصوير جامع انسان و معرفي انسان الگو در رسانه»، در ارديبهشت 98 با حضور مديران و پژوهشگران دين و رسانه و سخنراني حجت الاسلام والمسلمين دكتر رضا الهي منش عضو هيأت علمي و رييس دانشكده عرفان اسلامي دانشگاه اديان و مذاهب اسلامي در تالار انديشه اين اداره كل برگزار شد.
    حجت الاسلام و المسلمين دكتر الهي منش در اين نشست با اشاره به اهميت خودشناسي در مباحث خداشناسي گفت: براي شناخت انسان نيازي به كشفيات عرفا نداريم و بهترين معرف، خالق انسان است و در ميان كتاب‌هاي آسماني، قرآن جامع‌ترين كتاب وحياني است كه به تنهايي در اين مورد كفايت مي كند.
    استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به تجليات چهارگانه الهي، ساحت وجودي انسان را شامل همه اين چهار تجلي دانست و افزود: خداوند چهار تجلي دارد؛ غيب مطلق، عالم عقل، عالم ملكوت و عالم ماده. اگر هر چهار تجلي در يكجا جمع شود مي شود «انسان جامع» كه حدود 10 دسته از آيات قرآن بر اين مدعا دلالت مي كنند.
    رييس دانشكده عرفان دانشگاه اديان و مذاهب اسلامي با معرفي اسماء و صفات الهي به عنوان اولين تجلي حق گفت: حقيقت اسماء پيوسته پنهان است و آنچه كه شما مشاهده مي كنيد، آثار اسماء است. همه مخلوقات آثار رحمت خدا هستند و اين رحمت، جامع رحمانيت و رحيميت است يعني به هر چه نگاه كنيد يا ظهور رحمت رحماني است يا ظهور رحمت رحيمي.
    حجت الاسلام والمسلمين دكتر الهي منش با اشاره به مراتب ديگر تجلي حق، مرتبه چهارم يعني عالم ماده را محل بروز اسم «الظاهر» الهي دانست و بيان داشت: از عالم ماده تعبير به شهادت مطلقه شده‌است، چون بيشترين آثار اسم «الظاهر» الهي در اين عالم بروز پيدا كرده است. عالم ملكوت ملحق به عالم ماده است اما اسم «الظاهر» به صورت مطلق بر آن حكومت ندارد و شهادت مضافه است. و از دو عالم اول به دليل حكومت اسم «الباطن»، تعبير به غيب مطلق و غيب مضاف مي شود.
    وي ضمن بيان بخشي از آيات دلالت كننده بر جامع بودن انسان، به راهبرد برنامه ريزي براي انسان اشاره كرد و افزود: انسان موجودي است كه داراي همه ادراك هاي حسي، خيالي، عقلي و فوق عقلي است بنابراين افرادي كه مي‌خواهند براي انسان برنامه‌ريزي كنند، بايد او را يكجا با اين چهار ساحت ببينند.
    رييس دانشكده عرفان دانشگاه اديان و مذاهب اسلامي آيه 30 سوره بقره را به عنوان يكي از آيات دلالت كننده بر وسعت وجودي و جامعيت انسان معرفي كرد و افزود: وقتي فرشتگان با خلقت انسان مخالفت كردند خداوند متعال در جوابشان فرمود تمام اسمائي كه اساس كل موجودات است، به انسان تعليم داديم. اين اسماء حقائقي هستند كه متصف به حيات و قدرت و آگاهي و همه كمالات هستند. اين اسماء مدير و مدبر كل موجودات خلقت هستند. 
    حجت الاسلام و المسلمين دكتر الهي منش جامع بودن انسان در تمام جهات الهي را مختص انسان هاي خاص مانند اولياء الهي و انبيا ندانست و با استناد به آيه 11 سوره اعراف گفت: اين جامعيت مختص به فرد خاصي نيست، كسي نگويد كه متعلق به انبياء و اولياست و چه ربطي به من و شما دارد. از همين قرآن به دست مي‌آيد كه اين استعداد در تك‌تك آدميان نهاده شده است. مرحوم علامه طباطبايي از اين آيه استفاده مي‌كند ومي گويد فرشتگان در مقابل تك تك انسان ها سجده كردند و صريح آيه همين است كه تمام فرزندان آدم استعداد رسيدن به اين مقام را دارند.
    وي با تاكيد بر ظرفيت رشد انسان در تمام جهات الهي، علم را به عنوان منبع تغذيه در اين رشد معرفي كرد و افزود: با استناد به آيه 114 سوره طه حقيقت وجودي انسان از طريق علم رشد پيدا مي‌كند. حيات و رشد و ترقي آدمي به علم است، از اين رو قرآن در آيه 11 سوره مجادله مي‌فرمايد خدا مومنين را درجه‌اي مي‌دهد، اما به اولوا العلم درجاتي مي‌دهد.
    رييس دانشكده عرفان دانشگاه اديان و مذاهب اسلامي با استناد به آيات قرآن، ظرفيت وجودي انسان براي دست يابي به علم و معرفت را بي نهايت دانست و گفت: ظرفيت آدمي تا آنجاست كه خدا را آن‌گونه كه شايسته خداست بشناسد همان گونه كه در آيه 102 سوره آل عمران از ما تقواي بي نهايت خواسته چرا كه تقوا يك نوع ادب حاصل از معرفت و ظرافت است.
    اين استاد حوزه و دانشگاه با انتقاد از عرفا مبني بر مصادره همه امور به نفع مرتبه عرفان گفت: انسان اگر پيغمبر و ولي و يا هر كس باشد و بخواهد در جامعه زندگي كند، بايد با عقل زندگي كند. اين شبهه ايجاد نشود كه بايد همه چيز را به نفع ساحت چهارم كه ساحت عرفان است، مصادره كرد؛ عقل مدير است و انسان را به سمت اسماء و صفات الهي كه فراعقلي است سوق مي دهد و خود عقل به آن راه نميابد؛ همانطور كه جبرئيل در مرتبه اي از همراهي با پيامبر اظهار عجز كرد.
    حجت الاسلام و المسلمين دكتر الهي منش با اشاره به برخي مصاديق مربوط به برنامه سازي منطبق بر اداراكات انساني اظهار داشت: هرچند برنامه‌ساز بايد عواطف و احساسات آدمي را مدنظر قرار دهد اما بيشترين فعاليت برنامه‌سازان بايد پرورش عقلانيت بشر باشد به گونه اي كه جهت انسان به سوي مرتبه فوق عقلي سوق داده شود و آدميان براي ايثار آماده شوند.
    استاد حوزه و دانشگاه با تاكيد بر جايگاه و ارزش ايثار بيان داشت: ايثار ميوه عقل نيست، عدالت ميوه عقل است. ايثار ميوه مرتبه چهارم است؛ از اين رو قرآن مي‌فرمايد خدا به عدالت و احسان امر مي‌كند. احسان نشانه ورود انسان به مرتبه عين اليقين، بلكه حق اليقين است در حالي كه عقل در مرتبه علم اليقين قرار دارد. احسان و ايثار يعني ورود انسان به مرتبه عبوديت و رسيدن به اسماء الهي.
    وي در پايان ضمن پاسخگويي به سوالات حضار، رسالت فعالان رسانه به ويژه برنامه سازان را سوق دادن مخاطبان به سمت خودشناسي عنوان كرد و افزود: براي اين كار بايد هويت انسان و لايه‌هاي وجودي آن و نقش عبادت در شكوفايي آن شناسانده شود تا بشر عبادت را به عنوان تكليف از بيرون ندانسته و به آن احساس نياز پيدا كند.
    دكتر محمدحسين ظريفيان مديركل پژوهش هاي اسلامي صدا و سيما نيز در ابتداي اين نشست با تاكيد بر ضرورت تداوم مباحث انسان شناسي براي گشودن پنجره اي جديد در برنامه سازي گفت: براي بهره برداري از اين مباحث در برنامه سازي، بايد اشاراتي از اين مباحث ارائه شود و امثال جمع حاضر كه هم آشناي به مباحث ديني اند و هم در حوزه رسانه فعاليت پژوهشي و برنامه‌سازي دارند اين اشارات را تبديل به لطائفي كنند كه قابل فهم براي برنامه‌سازان و مديران حوزه پيام باشد.

    اخبار
  • كتاب "كدام حقوق بشر" منتشرشد 7 مرداد 1398
  • گرچه حقوق بشر در سده اخير مطرح‌شده، ولي شواهد و مستندات تاريخي بيانگر آن است كه اين حقوق، در اديان الهي ريشه دارد و اصول اصلي حقوق طبيعي شامل حق حيات، حق كرامت، حق تعليم و تربيت، ...